اسطوخودوس معالج امراض : دل و دماغ ، احشاء و امعاء ، سرفه و نزله ، بلغم ، معده ، شهوت ، مفاصل و نقرس در طبيعت گرم و خشك ، مفيد حال سردمزاجها . هرگاه هر روز مشتى اسطوخودوس را دم كرده با نبات بخورند دل و دماغ و بدن و احشاء و امعاء سردمزاجها را قوت داده در تقويت قواى دماغى بيعديل مىباشد . اگر اسطوخودوس را پخته صاف كرده با شكر قوام آورده و شربت بكنند و روزى چند قاشق بفاصله بخورند امراض سينه از هر قبيل مانند سرفه و نزله بلغم را رفع نمايد . نوشيدن اسطوخودوس به همين صورت مقوى آلات بول و باء بوده تقويت معده و روده و امور شهوانى نمايد و جهت سردى معده و بواسير بغايت مفيد مىباشد ضماد پخته او كه بر محل درد ببندند درد مفاصل و نقرس و درد ورك را دور نمايد . خوردن آن جهت گرم‌مزاجها مضر و جهت رفع ضرر آن بايد سكنجبين بنوشند . اسفند علاج امراض : باد معده ، بول و حيض ، بىحسى آلت ، اخلاط ، سستى عضلات و اندام ، شكم‌درد ، فلج ، فراموشى مقصود دانهء خوشبوئيست كه جهت تصفيه هوا و چشم‌زخم دود ميكنند ، با طبيعت گرم و خشك ، مفيد حال سردمزاجها و بلغمىها . خوردن كوبيده‌ى به مقدار فندقى اسفند باد معده را شكسته و غذا را تحليل برده ، مواد غليظ فاسد مانده در معده را پاك مىكند .